W poprzednim odcinku wspomniałem, że przyszedł czas na memy i FRIS® w świecie firm technologicznych. Mam na myśli śmieszne filmiki, komiksy, obrazki, gify, a także nawiązania do popkultury. Po co zajmować się tym w kontekście FRIS® i firm IT? Moje doświadczenie pokazuje, że im lepiej rozumiesz ludzi, do których się zwracasz, tym lepiej się z nimi komunikujesz, a wdrożenie narzędzia przebiega o wiele sprawniej. Warto mieć świadomość tego, że w tej branży, owe memy są jej nieodłącznym elementem funkcjonowania. Prawie tak samo istotnym, jak system binarny.

Wykorzystanie memów we wdrażaniu modelu FRIS®

Nic tak nie ociepla atmosfery i nie przybliża ludzi do siebie jak humor, zwłaszcza na warsztatach. Czy wdrożenie FRIS® jest tak samo skuteczne jak wrzucenie dobrego mema? Takiego, który odwołuje się do rzeczywistości?

Jeśli jesteście biegli w korzystaniu z memów czy ich tworzeniu i operowaniu nimi, to istnieje większe prawdopodobieństwo, że łatwiej nawiążecie kontakt z ludźmi, którym chcecie przedstawić FRIS®. Nie twierdzę, że to jest jedyny słuszny sposób, ale to są moje sposoby na przybliżenie uczestnikom moich szkoleń świata czterech perspektyw poznawczych. Jest to szczególnie skuteczne, gdy na warsztat czy spotkanie przychodzą osoby sceptyczne, oczekujące czegoś zupełnie innego, mające pewne wyobrażenia.

Kiedy pojawia się dobry mem, człowiek się uśmiecha i może pomyśleć: „Może to będzie fajna zabawa”. Jeśli trener potrafi użyć fajnego i śmiesznego obrazka, mówiąc o czymś względnie poważnym, może zyskać szansę na wysłuchanie przez najbliższe 15 minut i przekonanie się, czy ma to sens. Następnie otrzymany kredyt zaufania należy odpowiednio zainwestować i oddać ludziom w merytoryczne, praktyczne i proste przykłady, pokazujące, jak narzędzie może wspomóc ich w komunikacji i współpracy.

Zanurzmy się w świecie memów i na początku skoncentrujmy się na czymś, co wszyscy zrozumieją. Jeśli oglądacie na YouTube lub Spotify filmy wideo, pewnie widzieliście mem wrzucony przez Adę na jeden z firmowych komunikatorów wewnętrznych. Ten mem przedstawia postać z jakiejś kreskówki, prawdopodobnie Sponge Boba. Na memie postać stoi przed przełącznikiem, który symbolizuje przyszłość i przeszłość. Góra oznacza przyszłość, a dół przeszłość. Podpis na memie brzmi: „Mój mózg decyduje, co pokryje mi łeb tej nocy, czy przyszłość czy przeszłość”.

Co zdecyduje nasz mózg? Czy myśli o przyszłości czy przeszłości? Być może niektórzy z Was współczują, bo być może znajdujecie się w podobnej sytuacji, albo po prostu jest to zabawne w jakiś sposób. Mimo wszystko, nie wdając się w to zbyt głęboko, ten mem nie wymaga większego wyjaśnienia.

Memy, które zrozumieją tylko programiści

Jeżeli zagłębicie się w tę tematykę i zaczniecie interesować się tym, jakie memy wysyłają sobie ludzie w branży technologicznej, zwłaszcza ci, którzy zajmują się tworzeniem oprogramowania, piszą kod czy wdrażają różnego rodzaju soft, to natraficie na pewną historię miłosną.

Można by powiedzieć, że to historia mężczyzny, który pisze do kobiety, albo kobiety, która pisze do mężczyzny. Mężczyzna pisze: „Jeśli mnie kochasz, spotkajmy się przy pierwszym stoliku”. Następnie siada przy stoliku numer 00, a kobieta siada przy stoliku numer 01. Nie spotykają się. Ich miłość nie ma szans na powodzenie. Kobieta wraca do domu i zaczyna uczyć się programowania. Jeśli jesteście z branży IT i kojarzycie ten mem, to wiecie, dlaczego mężczyzna usiadł przy stoliku 00, pomimo że pisał o pierwszym stoliku.

Jeśli znacie się na programowaniu, prawdopodobnie wiecie, o co chodzi. Kiedy otrzymałem ten mem od osoby związaną z programowaniem, poprosiłem o wyjaśnienie. Dlaczego mężczyzna usiadł przy 00, a kobieta przy 01?

Odpowiedź była taka: w programowaniu liczymy od zera, w przeciwieństwie do normalnego życia.

I tak, to jest właśnie ta hermetyczność komunikacji, kultury i nawet żartu, humoru. Jeśli nie rozumiemy tego, jeśli jesteśmy spoza tego świata i nie chcemy się tego nauczyć, będzie nam bardzo trudno wejść z narzędziem czy nawet wejść do branży IT, która jest jednocześnie bardzo otwarta, ale też hermetyczna. Ten mem jest mocno programistyczny.

Memiczność świata popkultury i wdrażanie FRIS®

Idąc dalej, możemy budować ogromną, wręcz fascynującą narrację wokół memów, ponieważ świat IT zachęca do opisywania tego świata za pomocą dzieł popkultury. Ja mam taki jeden mem, który nawet nie jest małym. To jest kadr z animacji o Batmanie, jednej z wielu. Prawdopodobnie ten kadr reprezentuje największego przeciwnika Batmana, czyli Jokera. Jest to cytat, który wypowiada ta postać. Cytat brzmi następująco: „Jestem jednocześnie maniakalnym siłą natury i oczekuję powszechnej, darmowej służby zdrowia”. Ludzie mogą być czymś więcej niż tylko jedną rzeczą na raz. To są genialne słowa, które ja parafrazuję w następujący sposób: „Jesteśmy czymś więcej niż tylko wynikiem FRIS®”.

Już wcześniej wspomniałem w tej serii, że samo badanie nie jest w stanie nas w pełni opisać jako ludzi, ponieważ jesteśmy zbyt złożeni.

Wchodząc do zespołu z narzędziem diagnostycznym operuję memami, żeby pokazać ludziom, że ja również rozumiem i lubię ten świat. Dzięki temu jesteśmy sobie po prostu bliżsi. Szybciej możemy się ze sobą „obwąchać” i przejść do realnej pracy nad wykorzystaniem modelu FRIS® w ich rzeczywistości.

Memy jako element edukacji klientów o FRIS®

Joker pięknie powiedział, że człowiek może być czymś więcej niż tylko jedną rzeczą naraz. Podobnie my jesteśmy czymś więcej niż tylko wynikiem badania. To człowiek ma styl FRIS, a nie styl ma człowieka. I to jest bardzo ważne. Nabiera to szczególnej mocy, gdy mówimy o edukacji klientów o FRIS®:

• o tym jak prawidłowo używać narzędzia
• na co zwracać, żeby nikogo nie obrazić
• czego nie robić, bo może to być kontrproduktywne

Jeżeli macie takie narzędzie jak FRIS®, to jesteście w stanie używać go bardzo efektywnie w Waszej codzienności. Ponieważ model jest prosty w zrozumieniu, wiele osób ma możliwość korzystania z FRIS® na co dzień.

Im prostsze w użyciu jest narzędzie, tym większe prawdopodobieństwo, że będzie ono używane w niewłaściwy sposób. Dlatego mówiłem, że jeśli już rozmawiamy o FRIS, powinniśmy to robić poprawnie. Używajmy tych nazw, które zostały zaprojektowane i zaimplementowane przez twórców, ponieważ mają one swoje znaczenie. Jeśli zignorujemy ten aspekt, istnieje duże ryzyko, że po wdrożeniu FRIS®a będziemy używać tego narzędzia w sposób nieodpowiedni, może nawet krzywdząc innych ludzi.

Kiedy mówimy o wpisach lub innych narzędziach psychometrycznych, pamiętajmy o niebezpieczeństwach, które mogą wynikać z ich użytkowania. Ludzie mogą używać etykietek, stereotypów i powoływać się na swoje raporty FRIS, aby unikać określonych zadań, mówiąc: „Przeczytaj mój raport, tam jest napisane, że osoby o takim profilu jak ja nie lubią tych zadań”. I wtedy szukają innych osób, do których mogą się zwrócić.

To jest taki klasyk i nie chcę teraz zagłębiać się w te wszystkie zagrożenia. Jednak jest to dobre wprowadzenie do tego, że możemy tworzyć nasze własne memy. Pod pewnym warunkiem.

Jeśli dobrze rozumiemy świat IT, śmieszne obrazki i FRIS, to możemy stworzyć mem, który będzie ostrzegał uczestników procesu lub osoby, które chcemy do tego zachęcić, przed potencjalnymi zagrożeniami.

W branży IT popularny jest mem z człowiekiem jadącym na rowerze, trzymającym patyk w ręku, który nagle wkłada ten patyk w szprychy i upada. Jest to doskonała metafora, która ostrzega ludzi, że jeśli będą jechać na rowerze, czyli będą sami ludźmi, a FRIS będzie tym patykiem, to jeśli użyjemy tego patyka niewłaściwie, czyli wprowadzimy chaos w ludzi, upadniemy.

Patyk symbolizuje narzędzie FRIS, które możemy sobie sami włożyć w szprychy i przewrócić się na rowerze. Mam nadzieję, że udało mi się oddać istotę tego mema. Oczywiście, łatwiej to zobaczyć na obrazku. Warto pamiętać, że FRIS jest prosty, praktyczny i użyteczny, ale wymaga poprawnego wdrożenia i użytkowania w organizacji. Dlatego mamy tu człowieka jadącego na rowerze i trzymającego patyk, który reprezentuje pewne narzędzie. Używając narzędzia w niewłaściwy sposób „przewrócimy się”. Wtedy możemy mieć problem z otwartością i zaangażowaniem w zespole. Ludzie będą czuć się niekomfortowo z wdrożeniem narzędzia, co prowadzi do oporu przed kolejnymi tego rodzaju inicjatywami.

Memy i opisywanie perspektyw FRIS®

Memiczność pozwala trafnie i pięknie ilustrować perspektywy FRIS®. Każdą z nich możemy możemy sobie zobrazować za pomocą postaci z popkultury, oczywiście odpowiednio dobranych. A w tym kontekście chciałbym opowiedzieć o Partnerach, czyli o osobach, które myślą w sposób intuicyjny i cenią sobie autentyczne relacje.

Partnerzy czasami opisują świat jako system naczyń połączonych i sami czują się, jakby byli integralną częścią tego systemu. Wszystko przez nich przepływa. Konteksty zdarzeń. Obiekty, które są wokół nich, ludzie – Partnerzy potrafią wyczuć ich stan emocjonalny. To jest ich naturalna zdolność. Ich naturalną zdolnością jest empatyczne współodczuwanie stanów emocjonalnych innych osób.

To wszystko sprawia, że dla mnie Partner jest jak użytkownik Mocy – Rycerz Jedi. Jeśli znacie Gwiezdne Wojny, to nie muszę Wam tego więcej tłumaczyć. Obejrzyjcie poniższe wideo:

Ta scena doskonale obrazuje Partnera jako osobę, która czuje kontekst zdarzeń, obiekty i ludzi, nawet jeśli nie bierze bezpośrednio w nich udziału. Ma świadomość, że coś się może wydarzyć. Czuje się tak, jakby był uczestnikiem.

Gdzieś w galaktyce została zniszczona planeta. Mistrz Jedi poczuł to, mimo że nie uczestniczył w tym zdarzeniu. Ale ponieważ czuje się on jako integralny element systemu naczyń połączonych, to jeśli w tym systemie doszło do zaburzenia, on to wyczuwa. Konsekwencją tego zdarzenia było to, że poczuł zaburzenie w mocy.

Podobnie Partnerzy czasami mówią, że czegoś nie czują, że obawiają się określonego rozwiązania, że czują, że zaraz coś wybuchnie. Warto wsłuchać się w tego typu komunikaty. Pominięcie ich może narazić nas na niebezpieczeństwo. Czasami może być trudne przyjrzeć się temu, bo Partner może powiedzieć: „Nie wiem, skąd to się bierze. Po prostu czuję, że tak będzie”. Wtedy mamy dwie opcje: zaufać Partnerowi lub poszukać przyczyn, poszukać możliwych powodów, dla których coś może pójść nie tak.

Podsumowując, poprzez wykorzystanie różnych nawiązań do popkultury, możemy opisywać perspektywy poznawcze.

Memy i wymiary poznawcze

Memy pozwalają nam to trafnie i pięknie ilustrować wymiary poznawcze. Wymiar poznawczy odnosi się do sposobu, w jaki gromadzimy informacje z otaczającego świata, przetwarzamy je oraz stosujemy. W modelu FRIS® istnieje kilka wymiarów poznawczych. Jednym z nich jest tempo poznawcze, które odzwierciedla naszą tolerancję na błędy, preferencje dotyczące podejmowania decyzji oraz skłonność do przemyślanego realizowania zadań.

Tempo poznawcze ma duże znaczenie w zespołach IT, które tworzą projekty lub produkty we współpracy z klientami zewnętrznymi. Może odzwierciedlać to, jak szybko produkty będą mogły trafiać do potencjalnych klientów.

Należy zauważyć, że tempo poznawcze często prowadzi do konfliktów w zespole. Jeśli nie jest odpowiednio zrozumiane, może skutkować nieprawidłowym działaniem narzędzia i wywoływać negatywne konsekwencje.

W branży IT często spotyka się dwie strony: biznes, który preferuje szybkie rozwiązania i zyski oraz zespół programistyczny, który stawia na jakość i dokładność. Współpraca między tymi dwiema stronami może być trudna, ale FRIS tworzy przestrzeń, w której mogą spotkać się i porozmawiać o swoich oczekiwaniach i potrzebach. Dzięki temu zwiększa się komfort współpracy i efektywność zespołu.

Przedstawienie tempa poznawczego można zilustrować za pomocą śmiesznych filmików. Niektórzy ludzie preferują podejście upraszczające i decyzyjne, podobne do strategii króla Juliana z animacji Madagaskar. Inni z kolei skłaniają się ku uszczegółowieniu i analizowaniu, jak pokazują pastisze na temat Star Treka. Warto jednak pamiętać, że memy nie używane świadomie i z rozwagą mogą być niebezpieczne. Jeśli nie czujemy chemii z takim rodzajem humoru, lepiej szukać innych sposobów komunikacji.

Czasami memy mogą przynieść niechciany efekt. Szczególnie gdy przesadzimy łącząc je z jakimś śmiesznym obrazkiem, który może bawić tylko nas, ale nie drugą stronę. Kiedy sięgamy po narzędzie takie jak FRIS®, powinniśmy pamiętać o potencjalnych korzyściach, jak i konsekwencjach. Memy to świetne połączenie do świata, w którym funkcjonują nasi odbiorcy szkoleń lub wdrożeń. Liczmy się z tym, że mogą oni to interpretować na swój sposób. Dlatego ważne jest, w jaki sposób przedstawimy nasze memy i w jakim kontekście je umiejscowimy. Sam filmik nie wystarczy. Potrzebny jest kontekst i solidne ukorzenienie mema w świecie IT.

Poprzednie artykuły z tego cyklu:

1. Człowiek jak oprogramowanie. FRIS® jest jak framework
2. Wdrażanie FRIS® w zespole IT – metafory, rozumienie branży i język który pomaga
3. Efektywna komunikacja i współpraca w rozproszonym zespole IT oraz specyfika firm technologicznych

Transkrypcję przygotowałem za pomocą algorytmów AI (chat GPT4).