W jednym z najnowszych podcastów omawiany był temat samoświadomości. Gościnnie wystąpiła Małgorzata J. Podolecka, psycholożka i psychoterapeutka, która jest również certyfikowaną trenerką FRIS®.

Małgorzata wskazała na różnicę między samoświadomością a świadomością. Chodzi tu głównie o zdolność rozumienia siebie oraz odczytywania, jak postrzegają nas inni. To dwa kluczowe aspekty samoświadomości.

Jednak w świecie dzisiejszym temat samoświadomości często powraca w różnych dyskusjach, zwłaszcza w mediach społecznościowych. Mimo że jest on szeroko omawiany, wydaje się, że rzadko przekłada się to na konkretne działania. W literaturze czy wypowiedziach wielu myślicieli temat ten był również poruszany. Przykładowo, chiński filozof Sun Tzu pisał o konieczności poznania siebie oraz swojego wroga w kontekście prowadzenia wojny. Ten cytat można interpretować również w kontekście samoświadomości – największym wrogiem jesteśmy dla siebie samych.

W obecnych czasach, w dobie mediów społecznościowych, pojawia się problem z zachowaniem równowagi między autentycznym postrzeganiem siebie a kreowanym przez nas wizerunkiem. Można zauważyć pewne zjawisko zbliżające się do narcyzmu, gdzie ludzie starają się przedstawiać w jak najlepszym świetle, często tracąc przy tym samoświadomość. W USA od lat 60. XX wieku pojawiały się programy skupiające się na poprawie samooceny. Niestety, wiele z nich przyniosło skutki odwrotne od zamierzonych, prowadząc do zbyt wysokiej samooceny, opartej na porównywaniu się do innych.

W dzisiejszych czasach, zwłaszcza w mediach społecznościowych, istnieje presja na ciągłe podnoszenie swojej wartości, często poprzez porównywanie się z innymi. Jednak Małgorzata wskazuje, że spotykając tych ludzi w rzeczywistości, można zauważyć, że są oni zupełnie normalni, tak jak wszyscy inni.

W kontekście samoświadomości najważniejszym jest zdolność do obiektywnego spojrzenia na siebie, a nie tylko skupianie się na tym, jak chcemy być postrzegani przez innych. Dążenie do zdrowej samooceny i samoświadomości jest kluczem do autentycznego życia i prawdziwej samoakceptacji.

Samoświadomość – kluczem do zrozumienia siebie

Podczas jednej z konferencji technologicznych, Róża Szafraniec zwróciła uwagę na ludzką potrzebę porównywania się do innych. Mówiła o tym, że mimo że trudno jest się od tej potrzeby uwolnić, warto zmieniać moment, w którym to robimy. Zamiast skupiać się na porównywaniu się w chwilach niepowodzeń, warto zwrócić uwagę na własne osiągnięcia, które często przemykają nam obok oczu.

Małgorzata J. Podolecka podkreśliła ważność pamiętania o „sezonach” w życiu. Nie można porównywać momentu, w którym sami siejemy nasiono, do momentu, kiedy inna osoba zbiera swoje plony. Każdy z nas przechodzi przez różne etapy życia, które można porównać do siania i zbierania.

Małgorzata kontynuowała, zauważając, że ludzie mają naturalną potrzebę poszukiwania autorytetów i wzorców do naśladowania. Pytała o sens szukania tych modeli w świecie mediów społecznościowych, który często jest nierealny.

Definicja samoświadomości została podana jako „wiedza o sobie samym i o tym, jak widzą nas inni”. Taka definicja wynika z licznych badań przeprowadzonych przez zespół badawczy. Maciek zastanawiał się nad koncepcją samoświadomości, zauważając, że chodzi zarówno o to, co wiemy o sobie, jak i o to, jak inni nas postrzegają.

Kolejne kategorie samoświadomości zostały omówione. Wśród nich były osoby, które mają niską samoświadomość zarówno wewnętrzną, jak i zewnętrzną, a także osoby, które mają jedną z tych samoświadomości rozwiniętą bardziej niż drugą. Wskazano również na różnice między tymi, którzy są „niezależni od pola” i „zależni od pola”, a więc tych, którzy widzą siebie jako oddzielnych od świata, w porównaniu z tymi, którzy widzą siebie jako część większej całości.

Maciek przywołał przykład obrazu stworzonego z puzzli, który mógł służyć jako ilustracja dla zależności i niezależności od pola. W zależności od perspektywy, ludzie mogą dostrzec w tym obrazie jedynie całość lub zauważyć poszczególne elementy składające się na obraz.

Samoświadomość, jak pokazano w powyższym tekście, jest skomplikowaną koncepcją, ale jej zrozumienie może prowadzić do głębszego poznania siebie i lepszego zrozumienia relacji z innymi.

Samoświadomość jest jednym z kluczowych aspektów rozwoju osobistego.

Dzięki treningom i warsztatom można głębiej poznać siebie i zrozumieć, jak postrzegają nas inni.

Jednym z interesujących procesów, które pozwalają na badanie samoświadomości, jest wyodrębnianie figur z tła. Ten proces, stosowany podczas różnych eksperymentów, pozwala ocenić, jak ludzie rozróżniają obiekty od otaczającego je tła. Pozwala to także na zrozumienie, jak ludzie przetwarzają informacje i jak postrzegają świat wokół siebie. W kontekście samoświadomości osoby dzielą się na tych, którzy są jak dzieci we mgle, oraz na tych, którzy posiadają głęboki wgląd w siebie, ale niekoniecznie wiedzą, jak są postrzegani przez innych.

Oczywiście rozwijanie samoświadomości to proces bez końca. Nie ma etapu, w którym można by powiedzieć: „Osiągnąłem pełną samoświadomość”. Wciąż pojawiają się nowe sytuacje, które mogą nas zaskoczyć i nauczyć czegoś nowego o sobie. Ale ci, którzy są bardziej świadomi siebie, często są także bardziej szczęśliwi.

Maciek podzielił się swoim doświadczeniem z treningu interpersonalnego. Przez pięć dni uczestnicy treningu byli zamknięci w jednym pomieszczeniu bez możliwości korzystania z telefonów. Celem było doświadczanie tu i teraz. Najbardziej pamiętane przez niego doświadczenie z tego treningu to moment, gdy każdy uczestnik otrzymywał informację zwrotną od innych o tym, jak jest postrzegany. Maciek dowiedział się wtedy, że jego kreatywność może być dominująca w grupie i że niekiedy koryguje pomysły innych, co może zaburzyć dynamikę zespołową. Była to trudna lekcja, ale jednocześnie bardzo cenna w kontekście rozwijania samoświadomości.

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, jak najlepiej pracować nad samoświadomością. Wielu ludzi korzysta z różnego rodzaju warsztatów, treningów, a także terapii. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że proces ten jest indywidualny dla każdej osoby i wymaga otwartości na krytykę oraz chęci do samodoskonalenia.

Klucz do Zrozumienia Siebie

Samoświadomość to jedno z kluczowych aspektów rozwoju osobistego. Pogłębienie wiedzy o sobie, swoich mocnych i słabych stronach, może przynieść wiele korzyści w życiu codziennym oraz zawodowym. Niezrozumienie własnej osoby prowadzi często do niezadowolenia i frustracji.

Minusy niektórych warsztatów interpersonalnych są widoczne. Choć różnią się one formą i zakresem, istnieje pewne wspólne ryzyko. Pozostawienie uczestników w stanie dezorientacji na koniec szkolenia jest nieodpowiednie. Kluczem jest bowiem dogłębne zrozumienie informacji zwrotnych. Informacje te są niezbędne w budowaniu samoświadomości, zwłaszcza w środowisku korporacyjnym, gdzie współpraca z innymi ludźmi jest nieodłącznym elementem codziennej pracy.

Ważne jest, aby ludzie byli zachęcani do proszenia o feedback. Istnieją trzy typy osób, od których warto takie informacje uzyskać:

1. Nieżyczliwy krytyk – osoba, która skupia się na naszych wadach.
2. Życzliwy wielbiciel – ktoś, kto zawsze chwali i podkreśla nasze zalety, niezależnie od sytuacji.
3. Życzliwy krytyk – osoba, która zależy na naszym dobru i jest gotowa wskazać obszary do poprawy.

Poczucie niespełnienia, zwłaszcza w sferze zawodowej, może wynikać z braku słuchania własnego wewnętrznego głosu. Często ludzie wybierają drogę zawodową kierując się radami innych, zwłaszcza rodziny, której zależy przede wszystkim na naszym bezpieczeństwie, a niekoniecznie na szczęściu. Nieraz podejmowane decyzje prowadzą do zawodu, który wcale nie odpowiada pasji i marzeniom jednostki.

Samoświadomość to proces ciągłego poznawania siebie. Kluczem jest słuchanie siebie, ale także otwarcie na feedback od innych. Bez prawdziwej introspekcji i gotowości do zmiany trudno jest osiągnąć pełne zrozumienie siebie i swego miejsca w świecie.

Samoświadomość w budowaniu relacji

Rozumienie relacji z innymi ludźmi ma kluczowe znaczenie. Gdy budujemy pozytywne relacje z kimś, często podejmujemy decyzje, które służą ich dobru, nawet jeśli może to być trudne. Istnieje jednak pewien język, który może nas rozdzielić. Słowo „uwaga”, na przykład, może wywołać napięcie, choć zamiennie można by używać bardziej przyjaznych słów jak „rekomendacja” czy „obserwacja”.

Kiedy mówimy o feedbacku, to kwestia, jak, kiedy i co mówić, jest ogromnie ważna. Często jednak to, co odbieramy jako błąd u innych, może być po prostu odmienną perspektywą, niekoniecznie błędną. Zrozumienie tego może wymagać pokory i samoświadomości.

Samoświadomość pozwala nam dostrzegać nie tylko błędy innych, ale również nasze własne. Przykładowo, gdy irytuje nas pewne zachowanie u innych, warto zastanowić się, czy sami go nie prezentujemy. Rozpoznanie własnych błędów i próba ich korygowania lub akceptowania u innych jest ważnym krokiem w rozwoju osobistym.

Samoświadomość jest również kluczem do zrozumienia, dlaczego czasami reagujemy negatywnie na osoby, które mają podobny styl myślenia jak my. Może to wynikać z tego, że obie strony próbują narzucić swoją perspektywę, nie zdając sobie sprawy z podobieństw w ich myśleniu. Aby unikać takich konfliktów, ważne jest, aby zrozumieć swoje mocne i słabe strony oraz być otwartym na różne perspektywy.

Podsumowując, samoświadomość jest kluczem do budowania silnych relacji z innymi. Umożliwia nam zrozumienie własnych błędów, akceptację różnic i lepsze komunikowanie się z innymi. Warto zainwestować w rozwijanie tej umiejętności, aby poprawić jakość naszych relacji osobistych i zawodowych.

Samoświadomość w codziennych interakcjach

Ta samoświadomość może prowadzić w dwie strony: wzmacnianie pozytywnych aspektów czy też wspólne eksponowanie deficytów.

Małgorzata podkreśliła znaczenie różnorodności stylów myślenia w codziennych interakcjach. Często zwracamy się do ludzi, którzy potrafią postawić na głowie nasze myślenie lub postawić nas przed trudnymi pytaniami. Ważne jest jednak, aby wiedzieć, kiedy chcemy zostać zrozumiani, a kiedy jesteśmy gotowi na refleksję i krytykę.

Maciek dzielił się doświadczeniem związanych z byciem menedżerem. Przyznał, że wcześniej nie doceniał swojego zespołu za wysiłek, ale skupiał się tylko na efektach. Uznał, że warto doceniać ludzi również za włożoną pracę, nawet jeśli efekt nie jest satysfakcjonujący.

Małgorzata podkreśliła, że samoświadomość w zarządzaniu jest kluczem. Nawet jeśli zespół jest różnorodny, świadomość jego mocnych i słabych stron będzie decydująca. Dodała, że wysoka samoświadomość pozwala zrozumieć, czego brakuje i gdzie są potencjalne zagrożenia. Uznała też, że zespoły, które są świadome swoich mocnych i słabych stron, zawsze mają przewagę.

Maciek przywołał swoje doświadczenia z przeszłości, podkreślając, jak ważna jest samoświadomość w relacjach z innymi. Wskazał na wagę doceniania ludzi za ich wysiłki, nawet jeśli nie przynoszą one oczekiwanych efektów.

Podsumowując, samoświadomość jest kluczem do skutecznych interakcji i zarządzania. Pozwala zrozumieć siebie i innych, co prowadzi do bardziej produktywnych i satysfakcjonujących relacji.

Rola samoświadomości w rozmowach interpersonalnych

Nie można podważać wartości wiedzy, którą zdobywamy przez całe życie. W pewnym momencie każdy z nas dochodzi do refleksji, jak ważna jest umiejętność rozmowy z innymi. To właśnie w rozmowach zaczyna się prawdziwa sztuka relacji.

Mimo że możemy myśleć, że rozmawianie z ludźmi jest naturalne, rzeczywistość może być inna. Często zapominamy o konieczności udzielania pozytywnego feedbacku, który wzmacnia rozmówcę, zamiast go zniechęcać. Ważne jest również, aby podczas rozmów być ciekawym drugiego człowieka. Takie podejście ułatwia trudne rozmowy. Starajmy się być ciekawi, nie obarczając rozmowy własnymi przekonaniami, ale próbując zrozumieć, co kieruje naszym rozmówcą.

Nie wszyscy są gotowi do otwarcia się w rozmowie. W obliczu oporu, warto jednak pamiętać, że czasem warto ustąpić i dać przestrzeń do przemyślenia. Niemniej jednak, gdy doświadczamy przemocy, zarówno fizycznej, jak i psychicznej, trzeba stawiać granice.

W kontekście pracy zawodowej, ważne jest, aby nie drążyć problemów do bólu, ale stawiać pytania, które prowadzą do rozwiązania. Przykładowo, zamiast pytać „Dlaczego to nie działa?”, warto zastanowić się „Co możemy zrobić, żeby to zaczęło działać?”. Pytania „dlaczego” mogą wywoływać poczucie winy i defensywne zachowanie, które hamuje kreatywność w rozmowie.

Podkreślając znaczenie samoświadomości, warto zastanowić się nad własnymi nawykami. Jordan Peterson sugeruje, aby codziennie zastanawiać się nad jednym nawykiem, którego zmiana uczyniłaby nasze życie lepsze. W kontekście naszej ery cyfrowej, wielu z nas mógłby skupić się na zmniejszeniu czasu spędzanego przed ekranem smartfona. Nawet małe zmiany, takie jak ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych o pół godziny dziennie, mogą przynieść znaczące korzyści.

Kończąc, warto podkreślić, że samoświadomość jest kluczem do skutecznej komunikacji. Daje nam narzędzia do refleksji nad własnymi nawykami, a także pozwala lepiej zrozumieć innych.

Samoświadomość a słodka nieświadomość

Dokładnie takie nawiązanie pojawiło się w mojej głowie, kiedy zaczęliśmy rozmawiać na temat samoświadomości. Przywodzi mi to na myśl dzieło Nassima Taleba – „Czarny Łabędź”. Ci, którzy znają tę książkę, z pewnością przypominają sobie opowieść o indyku, który żyje spokojnie, dostając codziennie karmę. Jednak pewnego dnia niespodziewanie przychodzi ktoś, kto go zabija. Indyk, nieświadomy swojego otoczenia i rzeczywistości, nie zdaje sobie sprawy z tego, co się dzieje. To przypomina mi o ludziach, którzy żyją w słodkiej nieświadomości. Jeżeli ktoś nie dba o świadomą relację ze światem, z ludźmi, ze sobą samym, może nagle zostać zaskoczony przez nieprzewidziane wydarzenie, które zmieni jego życie.

Czasem takie „zaskoczenie” może przyjść w formie zbiorowej informacji zwrotnej, na przykład kiedy zespół nie jest w stanie wytrzymać presji nieświadomego szefa.

Małgorzata J. Podolecka, ekspertka w dziedzinie rozwoju osobistego, zwraca również uwagę na aspekt zwinności emocjonalnej, która stała się ważnym elementem pracy z ludźmi. Małgorzata pracuje indywidualnie, zarówno jako coach, jak i psychoterapeuta, zajmując się tematami rozwojowymi i problemami psychoterapeutycznymi. Jej warsztaty dotyczące zwinności emocjonalnej cieszą się dużym zainteresowaniem. Chodzi o to, aby nauczyć się zarządzać własnymi emocjami oraz emocjami innych, zwłaszcza w obecnych trudnych czasach.

Warto również podkreślić, że samoświadomość i zrozumienie swoich schematów poznawczych oraz emocjonalnych mają fundamentalne znaczenie w codziennym życiu. To nie tylko pomaga lepiej rozumieć siebie i innych, ale także przekłada się na korzyści w środowisku biznesowym. Ludzie, którzy są bardziej świadomi siebie i swojego otoczenia, często osiągają lepsze wyniki w pracy.

Podsumowując, warto inwestować w rozwijanie swojej samoświadomości i zwinności emocjonalnej. W tym kontekście warto skontaktować się z ekspertami, takimi jak Małgorzata J. Podolecka, która oferuje wsparcie i narzędzia, które pomogą w dalszym rozwoju.

Artykuł powstał na podstawie odcinka podcastu – do przygotowania tych treści wykorzystałem chat GPT.

Przesłuchaj poprzednią rozmowę z Małgosią, nt. etyki w biznesie i wykorzystania badań psychometrycznych.